Gamfed Kitap Kulübü Sunar : Nir Eyal – Beyond Belief (21.03.2026 Lansman) Kitap Özeti
Nir Eyal (nirandfar.com) silikon vadisinin değerli uzmanlarından biridir. Özellikle ilk kitabı “The Hooked” bir çok dijital uygulama geliştiren kurum ve girişim tarafından başucu kitabı yapılmıştı. Kanca modelinde aslında Eyal, tetiklecilerin dışsaldan içsele doğru giden yolculuğunda davranış ve ödül gibi bilinen adımların yanına “yatırım” gibi bir adım ekleyerek bir sonraki “push notification’dan can sıkıntısına”gibi giden yolda sınırsız kaynak olan içsel tetikleyicileri adreslemeyi öğütler. Merak, hatırlama, takip etme, can sıkılması gibi sınırsız kaynaklar push Notification, email, SMS, hareketli banner’lar gibi dışsal unsurlardan çok daha alışkanlık yaratan uygulamalar için faydalıdır.
Hook Modeli ile Cevaplanması Gereken 5 Soru
- Kullanıcılar aslında ne isterler? Geliştirdiğiniz ürün kullanıcının hangi derdine deva oluyor? (İç Kaynaklı Tetikleyici)
- Kullanıcıların sunduğunuz ürün ya da hizmete gelmesini sağlayan şey nedir? (Dış Kaynaklı Tetikleyici)
- Kullanıcıların ödül beklentisiyle yaptıkları en basit eylem nedir? Bu eylemi kolaylaştırmak amacıyla, geliştirdiğiniz ürünü daha basit hale getirebilmek için ne yapabilirsiniz? (Eylem)
- Verilen ödülü kullanıcıları yeterince tatmin ediyor mu? Yoksa kullanıcılar daha fazla ödül almak istiyorlar mı? (Değişken Ödül)
- Kullanıcılar ürüne ne tür “bir çalışmayla” yatırım yapıyorlar? Bu çalışma bir sonraki tetikleyicinin devreye girmesini sağlıyor mu? Kullanıldıkça ürünün gelişmesine katkıda bulunan bir değer birikimi oluyor mu? (Yatırım)
Kanca modeli kitap özeti için : https://oyunlastirma.co/makale/gamfed-turkiye-kitap-kulubu-yazdi-kancaya-takilinca/
Nir Eyal resmen her başarılı sosyal medya, oyun ve oyunlaştırılmış uygulamada “Kanca Modeli” referans verilince oldukça popülerleşti. Türkçemize de çevrilen kitap bir çok girişim merkezi ve üniversitede kullanıldı, bir çok şirket çalışanlarına ve yöneticilerine bu kitabı hediye etti.
Devamında pandemi dönemi gelince, Nir bu konuda da kurumlara insanlara nasıl kanca atılacağının şifrelerini açık açık verirken bu sefer de kullanıcılara bu kancalara nasıl gelmeyecekleri ile ilgili “Indistractable” isimli kitabını çıkardı. Pandemi döneminde de rekorlar kıran ekran sürelerini yönetebilmek adına bazı taktikler ve bağımlılıktan kurtulma yöntemleri ve uygulamaları barındıran kitap türkçemize de “Pür-Dikkat” diye çevrildi.
Nir bu kitabında da yine bir model önerdi ve içsel tetikleyicilerini keşfedip yönetme, dışsal tetikleyicilerini de geri püskürtme diyebileceğimiz taktikler ve yazılımlar paylaşıyor.
Kitap Özeti : https://oyunlastirma.co/makale/nir-eyal-indistractable-dikkati-dagilmayan/
Nir Eyal bu 2 kitap sonrası biraz eleştirildi ve kanca modelindeki girişimlerden üniversitelere kadar yaygın bir şekilde kullanılan bir yöntem sonrası 2.kitabı tam tersi yönde ve kitleye göre denildi. Şimdi Nir bence 3.kitabında Hooked-Kanca modelinden daha da uzaklaşarak ilk izlenimime göre Jung’un özbilinç dediği kollektif olmayan bizlerde default yüklü olan değerlerimiz üzerinden bir keşfe çıkartmaya çalışıyor. Bu farkındalıklarımızla yapabileceklerimizle ilgili kendimizi kısıtladığımız anları keşfedip serbest bırakarak potansiyelimizi keşfetme yolculuğuna çıkarmak istiyor. Kendi deyimiyle : “Fiziksel sandığınız sınırların çoğu aslında zihinseldir.”….
Çok satan yazar Nir Eyal, Beyond Belief adlı kitabında, taşıdığınız gizli varsayımların gördüklerinizi, hissettiklerinizi ve yaptıklarınızı nasıl şekillendirdiğini; ayrıca bunları gerçek potansiyelinizi ortaya çıkaracak inançlarla nasıl değiştirebileceğinizi anlatıyor.
Çığır açan araştırmalar ve gerçek hayattan vaka incelemelerine dayanan Beyond Belief, inançlarınızın size engel olmak yerine sizin için çalışmasını sağlayacak pratik araçlar sunuyor.
İster bir ekibe liderlik ediyor olun, ister anlamlı bir şey inşa ediyor olun ya da olmanız gereken kişiye dönüşmeye çalışıyor olun — bu kitap, mümkün olduğuna inandığınız şeyleri kökten değiştirecek.
Three Powers of Belief—Attention, Anticipation, and Agency (İnancın 3 anahtarı : Dikkat,Sezmek, Eylem)
Çoğu insan, hayatı boyunca arka planda çalışan; her kararı şekillendiren, her olasılığı filtreleyen ve her sonucu belirleyen inançlarının farkında olmadan yaşar. Bu durum, bilgisayarında hiç görmediğin ama onun neyi yapıp neyi yapamayacağını tamamen kontrol eden bir işletim sistemi olması gibidir.
Bilgisayarını açtığında işletim sisteminin saniyede binlerce karar verdiğini görmezsin. Hangi programların çalışacağını, hangi dosyalara erişileceğini ya da hangi işlemlere izin verileceğini izleyemezsin. Ama o oradadır — görünmez şekilde çalışır ve o makinede neyin mümkün olduğunu belirler.
İnançların da çok benzer şekilde çalışır. Arka planda çalışan görünmez bir kod gibidirler. Neyi fark edeceğin, neyi deneyeceğin, nelerden kaçınacağın, “senin gibi insanlar için uygun olanın” ne olduğu ya da olmadığı hakkında anlık kararlar verirler.
Aradaki fark şu: Bilgisayarının işletim sistemi, her işlevi dikkatle tasarlayan mühendisler tarafından yüklenmiştir. Senin inanç sistemin ise çoğunlukla kazara yüklenmiştir. Yani çocukluk deneyimlerinin, otorite figürlerinden duyduğun gelişigüzel sözlerin, aşırı anlam yüklediğin geçmiş başarısızlıkların ve sorgulamadan içine çektiğin kültürel mesajların birleşimiyle oluşur.
Bu günlük boyunca iki terimle karşılaşacaksın:
Sınırlayıcı inanç: Önemli bir hedefe doğru ilerleme motivasyonunu azaltan, güçlü şekilde benimsenmiş bir düşünce.
Örnekler:
“Sunumlarda iyi değilim.”
“Zorlu konuşmalardan nefret ederim.”
“Önemli işleri hep ertelerim.”
Özgürleştirici inanç: Önemli bir hedefe doğru ilerleme motivasyonunu sürdüren, güçlü şekilde benimsenmiş bir düşünce.
Örnekler:
“Gergin olsam bile sunumlarda değerli fikirler sunabilirim.”
“Zor konuşmaları yönetebilir ve bir çözüme ulaşabilirim.”
“Önemli işler için küçük adımlarla da olsa harekete geçebilirim.”
Tıpkı eski bir işletim sistemi gibi, sınırlayıcı inançlar da neler başarabileceğini kısıtlayabilir. Ne demek istediğimi göstereyim.
Aynı Durum, Farklı İşletim Sistemleri
Tanıştıralım: Sarah ve Jennifer. İkisi de teknoloji şirketlerinde kıdemli direktör. İkisi de hedeflerini düzenli olarak aşıyor. İkisi de sonuç üreten kişiler olarak tanınıyor. Şirketlerinde Başkan Yardımcılığı (VP) pozisyonları açıldığında, yöneticileri ikisinin de başvurmasını bekliyor.
Sarah’nın İşletim Sistemi:
Sarah VP ilanını gördüğünde, inanç sistemi şu kodu çalıştırır:
“Aslında o kadar iyi değilsin. Sadece şanslıydın. O seviyeye ait olmadığını anlayacaklar.”
Yöneticisi neden başvurmadığını sorduğunda Sarah’nın açıklamaları vardır:
“Zamanlama uygun değil. Ev taşıma sürecindeyiz ve kızım yeni bir okula başlıyor. Belki seneye.”
Makul. Ve tamamen inanılır.
Bu nedenler doğru olabilir. Ama başvurmasını gerçekten engelleyen daha derin bir sebep vardır: inanç işletim sistemi bu başvuruya izin vermez. “Ben o seviyeye ait değilim” inancı eylemi engeller — tıpkı bir bilgisayarın işletim sisteminin yetkisiz programları engellemesi gibi.
Bu, Sarah’nın inançlarının engellediği ilk şey değildir. Reddettiği konferans konuşması vardı. Bir reddedilme sonrası vazgeçtiği kitap teklifi vardı. Liderlik etmeyi kendi kendine bıraktığı iddialı proje vardı. Her seferinde “mantıklı” açıklamalar vardı. Ve her seferinde arka planda aynı görünmez kod çalışıyordu.
Jennifer’ın İşletim Sistemi:
Jennifer aynı VP ilanını görür. Onun inanç sistemi farklı bir kod çalıştırır:
“Tutarlı şekilde sonuç ürettim. Henüz bilmediklerimi öğrenebilirim. Gelişim, kendimi tam hazır hissetmeden önce sorumluluk almaktan geçer.”
Yöneticisi başvuruyu sorduğunda şöyle der:
“Evet, belgelerimi hazırlıyorum. Bu rolde başarı nasıl görünür, konuşmak için zaman planlayabilir miyiz?”
Jennifer Sarah’dan daha mı yetenekli? Daha mı deneyimli? Daha mı nitelikli? Şart değil. Ama lehine çalışan farklı bir inanç işletim sistemine sahip.
Jennifer’ın inançları bir örüntü oluşturmuştur:
Gergin olmasına rağmen konferans önerisini sundu.
Birden fazla reddedilme yaşasa da kitap fikrinin peşinden gitti.
“Kendini hazır hissetmeden” iddialı projeye liderlik etmeye gönüllü oldu.
Şimdi… Senin İşletim Sistemine Bakalım
Muhtemelen senin de Sarah’nın sesine benzer bir iç sesin vardır. Belki şöyle diyordur:
“Bunun için yeterince yaratıcı değilim.”
“Yeniden başlamak için çok yaşlıyım.”
“Benim gibi insanlar böyle şeyler yapmaz.”
“Daha önce denedim ve başarısız oldum. Bu sefer neden farklı olsun?”
Ya da sesin başka alanlarda konuşuyordur:
İlişkiler hakkında: “İstediğim türde bir partneri çekecek kadar ilginç değilim.”
Sağlık hakkında: “Benim vücudum diğer insanlarınki gibi tepki vermiyor.”
Para hakkında: “Asla finansal olarak güvende olamayacağım.”
Liderlik hakkında: “İnsanların doğal olarak takip ettiği biri değilim.”
İŞ & KARİYER :
SOSYAL İLİŞKİLER:
SAĞLIK VE BEDENİMİZ :
YARATICILIK & DAVRANIŞLAR:
ÖĞRENME VE GELİŞİM:
PARA VE BEREKETLİLİK:
ÖZGÜVEN VE DEĞERLİ OLMAK :
ETKİ VE YAYGINLAŞTIRMA:
⌛ 5 Dakikalık Sabah Rutinin
Her sabah, günün karmaşası başlamadan önce:
1. FARK ET (IDENTIFY) – Bugün en baskın hissettiren sınırlayıcı inanç hangisi?
Karşı karşıya olduğun durumla en ilgili alanı gözden geçir. O sayfadaki hangi inanç seni rahatsız edecek kadar tanıdık geliyor?
2. TERSİNE ÇEVİR (FLIP) – Özgürleştirici alternatif ne olabilir?
Onu oku. Hemen inanmak zorunda değilsin. Sadece bir ihtimal olarak var olmasına izin ver.
3. HAYAL ET (IMAGINE) – Buna inansaydın bugün ne yapardın?
“Bir gün” ya da “her şey mükemmel olsaydı” değil… Önümüzdeki 8 saat içinde ne yapardın?
4. HAREKETE GEÇ (ACT) – Bu inanca dayanarak tek bir küçük adım at.
O e-postayı gönder. 30 saniye söz al. 10 dakika odaklanarak çalış. Ürettiğin şeyi paylaş.
5. KAYDET (DOCUMENT) – Bu akşam neler olduğunu not al.
Sonuç, sınırlayıcı inancının öngördüğü gibi mi oldu, yoksa farklı bir şey mi gerçekleşti?
📅 Haftalık Değerlendirme
Haftada bir kez (Pazar idealdir) kendine şunları sor:
1. Bu hafta en sık hangi sınırlayıcı inanç ortaya çıktı?
Farklı alanlarda tekrar eden bir örüntü var mı? Sürekli geri gelen tek bir inanç?
2. Onu çürüten hangi kanıtları topladım? Somut anları listele.
- “Toplantıda konuştum ve üç kişi aktif şekilde katıldı.”
- “Mükemmel olmayan bir işi paylaştım ve faydalı geri bildirim aldım.”
3. Daha fazla kanıt toplamak için gelecek hafta ne yapacağım?
Özgürleştirici inancı yeniden test edecek küçük bir adım planla.
4. Şimdi bu sınırlayıcı inanca ne kadar inanıyorum?
7 gün öncesine kıyasla gücü arttı mı, azaldı mı?
The 30-Day Belief Transformation Journal (30 Günlük İnanç Dönüşümü Ajandası)
- 30 days of guided prompts designed to reinforce belief-building habits
- Eight deep-dive exercises
- Daily “5-minute belief change” templates
- Places to track evidence supporting your new beliefs
https://www.nirandfar.com/belief-resources
Ve son olarak 21 Mart 2026 Türkiye saatiyle 19:00 GMT+3 de Nir Eyal yeni kitabının lansmanını yapıyor ve bir atölye gerçekleştiriyor.
Break Through Your Limiting Beliefs” Workshop with Nir
“I’ll be hosting this exclusive workshop on March 21, 2026 at 12pm ET/4pm GMT. (Türkiye akşam saati 19:00) ”
https://www.nirandfar.com/belief-resources
Nir Eyal’in 3.kitabının da sektöre ve bizlere faydalı olması dileğiyle.
Ercan Altuğ Yılmaz – Gamfed Türkiye.