Gamfed Türkiye Kurucusu Ercan Altuğ Yılmaz yazıyor : Değer çalan değil Değer Katan Metriklerle Oyunlaştırma mümkün mü?

Değer çalan değil Değer Katan Metriklerle Oyunlaştırma: 

Günlük hayatımızda da aslında oldukça iyi çalışan bir çok skorlama ile ödüllendirilen oyunlaştırılmış uygulamaların etkisi var. En basitten bir marketten çıkarken size önerilen bir indirimdeki ürün, ya da bir polisin bir cezayı yazarken bana bugün hedef verildi demesi, ya da bir öğretmenin iyi bir öğretmen olduğunu göstermek için sunum teknikleri ve bilgisi üzerine yatırım yapmaktansa sınavla alacağı bir puan için durmadan bazı konularda ezber yapması gibi. Bunların hepsi aslında işin özünü kaçırmamıza neden olan “değer odaklı oyunlaştırmalardan” uzak sonuçlar. Bu durumu anlatan çok iyi bir prensip var:  Goodhart’s Law : 

Bizler tasarlayacağımız sistemlerin üreteceği değer üzerinden çalışmaya değil deyim yerindeyse bir futbol maçında gol için atak yapmak yerine skordan memnun top çevirmeye başlayan ve hatta düşünce yerden kalkmayan futbolcular gibi bir değersizlik ve anlamsızlık olur. 

İnsanlar bu tür ölçütlere karşı savunmasızdır çünkü açık ve net metrikler, hem kişisel düşünmede hem de kamusal gerekçelendirmede avantaj sağlar.

Oyunlar bizi hayatı oynamaya çeker ancak hatalı ya da eksik gösterilen metrikler bizi oyundan düşürür.

Amerikalı akademisyen yazar C. Thi Nguyen’in “Value Capture” (Değer Yakalanması) olarak kitaplarında aktardığı fikrinde anlatılan tam şey şu:

İnsanların aslında karmaşık ve zengin değerleri varken, basit bir puan / sayı / skor sistemi onların davranışını ele geçiriyor. Yani kişi zamanla “iyi olanı” değil “skoru yükselteni” yapmaya odaklanıyor. 

Bu günlük hayatımızdaki bazı “değer yakalaması” eksik kalan örnekleri şunlardır:

• FitBit adım sayılarıyla motive olmak
• Twitter beğeni ve retweet sayıları
• akademik atıf sayıları
• en iyi okulların sıralama listeleri
• not ortalaması (GPA)

Value Capture’ın 3 Koşulu

1️⃣ Kişinin zaten zengin veya henüz oluşmakta olan değerleri vardır.
Yani kişi bazı şeyleri önemser ama bu değerler karmaşık, ince veya tam netleşmemiştir.

2️⃣ Kişi, bu değerlerin basitleştirilmiş bir ölçüsünü sunan bir ortamın içine girer.
Genellikle bu bir kurum veya sistemdir ve değerleri şu şekilde ifade eder:

• skor
• metrik
• sıralama
• sayı

3️⃣ Bu basitleştirilmiş ölçü, kişinin kararlarını yönetmeye başlar.
Yani kişi artık gerçek değerin kendisini değil, o metrikte daha iyi görünmeyi hedefler.

1️⃣ Dil öğrenme

Duolingo

Gamification:

• streak (gün serisi)
• XP puanı
• lig sistemi

Sorun:

Birçok kullanıcı:

• dil öğrenmek yerine
• streak’i korumaya çalışır.

Yani:

❌ dil öğrenmek
✔ streak yakmamak

2️⃣ Sosyal medya

Instagram

Gamification öğeleri:

• beğeni
• takipçi
• paylaşım sayısı

Sonuç:

• insanlar hayatı yaşamaktan çok
• “paylaşılabilir an” üretmekle uğraşır. 

3️⃣ Sürücü puanı

Uber

Gamification:

• sürücü ratingi
• yıldız sistemi

Sonuç:

Sürücüler bazen:

• riskli müşterileri almamak
• kısa mesafeden kaçmak

gibi davranışlar geliştirir.

Amaç:

❌ iyi hizmet
✔ yüksek puan

4️⃣ Fitness uygulamaları

Fitbit

Gamification:

• adım hedefi
• günlük streak

Sonuç:

• insanlar genelde gece yürüyerek günlük hedefi tamamlar 😄

Amaç:

❌ sağlıklı yaşam
✔ 10.000 adım

Apple ve Google marketlerde uygulamalar için 5 yıldız değerlemesi var. Büyük oranda sektörü de domine eden bu sistem aslında bir kullanıcı 4 yıldız verip bir çok olumsızluktan bahsederken başka bir kullanıcı da çok memnun iken 4 verdiğinde hangisi doğru biz de göremiyoruz. Mutlaka daha fazla detaylandırılmalı sadece 5 puan vermekten öte. 

“Kalabalığa bir skor göstermezsen onlar icat eder. “  Seth Godin / Pazarlama Dahisi 

Ayrıca Google ve Apple marketten “kalabalığın kendi bulduğu” bir skorlama da kendi olumlu yada genel yorumu da en önde gözüksün diye 1 yıldız verip uygulamanın kriitk bir katası varmış gşb 

Türklerin hep bir yıldız vererek olumlu yorum yazması ve bu yorumun en tepede gösterilip daha hızlı dönüş yapılması. Oyun içinde oyun gibi kendi skorlarımızı da bulabiliyoruz. 

Dağcılığı düşünelim. Aslında doğası gereği hiç “değer yakalaması” olmadan puan,seviye vs gerek olmadan yapılacak bir özüne dönüş spor hobisi. Ancak çıkılacak dağların cinsinden, oraya çıkabilecek ekiplerin seviyesi ve önerileri çok daha değerli olacak. Aslında hakemli tüm top oyunları da bu oyuna girecektir. 

Gelecekte değer odaklı ve bu değerden beslenen ve değerini kaybeden oyunlaştırmalar kurgulanmaması dileğiyle.

Nguyễn’in araştırmaları ve son kitabı.

https://philpapers.org/archive/NGUVCH.pdf